Zakres stosowania oznaczeń GTU

Od 1 października 2020 r. istnieje obowiązek wykazywania w ewidencji VAT oznaczeń liczbowych od 01 do 13 dotyczących niektórych towarów i usług (zob. § 10 ust. 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług). Analogiczne oznaczenia powinny być wykazywane w nowym pliku JPK_VAT poprzez zaznaczanie wartości 1 w polach GTU_01 – GTU_13.

Zakres stosowania tych oznaczeń został wskazany w poniższych wpisach:

GTU_01 – towary oznaczane kodem GTU_01

GTU_02 – towary oznaczane kodem GTU_02

GTU_03 – towary oznaczane kodem GTU_03

GTU_04 – towary oznaczane kodem GTU_04

GTU_05 – towary oznaczane kodem GTU_05

GTU_06 – towary oznaczane kodem GTU_06

GTU_07 – towary oznaczane kodem GTU_07

GTU_08 – towary oznaczane kodem GTU_08

GTU_09 – towary oznaczane kodem GTU_09

GTU_10 – towary oznaczane kodem GTU_10

GTU_11 – usługi oznaczane kodem GTU_11

GTU_12 – usługi oznaczane kodem GTU_12

GTU_13 – usługi oznaczane kodem GTU_13

Oznaczenia GTU a faktury zaliczkowe

Stosowanie oznaczeń GTU konieczne jest również w przypadku wykazywania w ewidencji VAT oraz w nowym pliku JPK_VAT dokumentowanych fakturami zaliczek (dotyczących towarów lub usług objętych stosowaniem oznaczeń GTU). Wynika to z jednej z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytania dotyczące nowego pliku JPK_VAT, w której Ministerstwo wprost wskazało, że „oznaczenia GTU_01-13 dotyczą również faktur zaliczkowych”.

Oznaczenia GTU a faktury korygujące

Oznaczenia GTU powinny być stosowane przy wystawianiu faktur korygujących, jeżeli korekta dotyczy towarów lub usług objętych tymi oznaczeniami. W przeciwnym razie oznaczeń tych nie należy stosować. Wynika to wprost z jednej z odpowiedzi Ministra Finansów na pytania dotyczące nowego pliku JPK_VAT, w której można przeczytać, że „symbolami GTU należy oznaczać fakturę korygującą, w przypadku korekty dotyczącej towaru/usługi objętych oznaczeniami GTU. Natomiast gdy korekta dotyczy wyłącznie towaru/usługi nieobjętych oznaczeniami GTU, faktury korygującej nie należy oznaczać w ten sposób”.

Oznaczenia GTU a faktury na osoby prywatne

Z wyjaśnień udzielanych przez Ministerstwo Finansów wynika, że oznaczenia GTU należy stosować do sprzedaży dokumentowanej fakturami (jeżeli jest to sprzedaż towarów i usług określonych przepisami). Dotyczy to wszelkiej sprzedaży dokumentowanej fakturami, a więc również sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. A zatem wykazując w ewidencji VAT oraz w nowym pliku JPK_VAT faktury dokumentujące sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych należy stosować oznaczenia GTU.

Oznaczenia GTU a czynności nieodpłatne

Oznaczenia GTU nie są stosowane do oznaczania podlegających opodatkowaniu (na podstawie art. 7 ust. 2 lub art. 8 ust. 2 ustawy o VAT) czynności nieodpłatnych Wynika to wprost z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytanie „Czy GTU służą do oznaczania nieodpłatnego przekazania towarów z art. 7 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?”. Udzielona przez Ministerstwo Finansów odpowiedź brzmi „Nie. Oznaczenia dostaw towarów i świadczenia usług GTU nie dotyczą zbiorczych informacji o sprzedaży nieudokumentowanej fakturami (także w sytuacji gdy w danym okresie wystąpiło tylko jedno takie przekazanie)”. Co prawda odpowiedź na bezpośrednio dotyczy tylko podlegających opodatkowaniu nieodpłatnych dostaw towarów, lecz ma odpowiednie zastosowanie także do podlegających opodatkowaniu nieodpłatnie świadczonych usług.

Oznaczenia GTU a WDT i eksport towarów

Oznaczenia GTU (a precyzyjniej dotyczące towarów oznaczenia GTU_01-GTU_10) powinny być wykazywane w stosunku do dokumentowanej fakturami wszelkiej sprzedaży podatników, w tym do wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów oraz eksportu towarów. Wprost potwierdziło to Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na jedno z pytań dotyczących nowego pliku JPK_VAT.

Oznaczenie GTU a świadczenie usług, których miejsce świadczenia znajduje się poza terytorium kraju

Oznaczenia GTU (a precyzyjniej dotyczące towarów oznaczenia GTU_11-GTU_13) powinny być wykazywane również przy wykazywaniu dokumentowanego fakturami świadczenia usług, których miejsce świadczenia znajduje się poza terytorium kraju (potocznie nazywanego często eksportem usług). Wprost potwierdziło to Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na jedno z pytań dotyczących nowego pliku JPK_VAT.

Oznaczenia GTU a korekty dokonywane w ramach ulgi na złe długi

Przy wykazywaniu w ewidencji VAT oraz w nowym pliku JPK_VAT korekt w ramach ulgi na złe długi (określonej przepisami art. 89a ustawy o VAT) oznaczeń GTU nie należy stosować. Wynika to wprost z jednej z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytania dotyczące nowego pliku JPK_VAT, w której czytamy, że „w przypadku korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego, wykonanej zgodnie z art. 89a ust. 1 i 4 ustawy o podatku od towarów i usług, nie stosuje się oznaczeń kodów grup towarów i usług GTU”.

Towary lub usługi objęte dwoma lub więcej kodami GTU na fakturze

Zmiany wprowadzone z dniem 1 października 2020 r. nie spowodowały zmiany zasady, że faktury są w ewidencji VAT oraz w pliku JPK_VAT wykazywane za pomocą jednego zapisu. Jest tak nawet, jeżeli dana faktura dokumentuje towary lub usługi objęte dwoma lub więcej oznaczeniami GTU. Jak czytamy w Broszurze informacyjnej dotyczącej struktury JPK_VAT z deklaracją, pola GTU „wypełnia się dla całej faktury poprzez zaznaczenie „1” we właściwych polach odpowiadających symbolom od GTU_01 do GTU_13, w przypadku wystąpienia dostawy towaru lub świadczenia usługi na ewidencjonowanym dokumencie, bez wyodrębniania poszczególnych wartości, kwot podatku, itp.”.

Oznaczenia GTU a raporty fiskalne

Z odpowiedzi udzielanych przez Ministerstwo Finansów na pytania dotyczące nowego pliku JPK_VAT wynika, że oznaczenia GTU należy stosować wyłącznie do sprzedaży dokumentowanej fakturami (jeżeli jest to sprzedaż określonych przepisami towarów i usług). Jak czytamy w jednej z takich odpowiedzi, „oznaczenia dostaw towarów i świadczenia usług GTU nie dotyczą zbiorczych informacji o sprzedaży ewidencjonowanej na kasie rejestrującej”, jak również że „oznaczenia dostaw towarów i świadczenia usług GTU nie dotyczą zbiorczych informacji o sprzedaży nieudokumentowanej fakturami”. A zatem wykazując w ewidencji VAT oraz nowym pliku JPK_VAT raporty fiskalne nie należy stosować oznaczeń GTU.

Oznaczenia GTU a zakupy

Oznaczenia GTU stosowane powinny być wyłącznie do oznaczania dokonywanej przez podatników sprzedaży (o ile jest to sprzedaż określonych przepisami towarów i usług). Oznaczeń tych nie należy stosować do oznaczania dokonywanych przez podatników zakupów.

Oznaczenia GTU a wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów oraz import usług

Brak obowiązku stosowania oznaczeń GTU do dokonywanych zakupów dotyczy również zakupów skutkujących pojawieniem się u nabywcy podatku VAT należnego, tj. wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów, importu usług oraz dostaw towarów, dla których podatnikiem jest nabywca. Jak czytamy w jednej z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na pytania dotyczące nowego pliku JPK_VAT, „kody grup towarów i usług służące do oznaczania w nowym JPK_VAT z deklaracją pozycji w ewidencji sprzedaży (od GTU_01 do GTU_13), nie mają zastosowania do nabyć, które u podatnika będącego nabywcą, skutkują zapisami po stronie sprzedażowej (np. WNT czy import usług)”.

Do zestawienia oznaczeń transakcji